Bismillah.
Alhamdulillah.
Assalamualaikum,
Lutut bertemu lutut
Ada seorang ustaz mengajar di suatu surau di Selangor mengatakan saidina Ali pernah lutut bertemu lutut dengan nabi kerana menerima talqin kalimah ' lailahaillallah'.
Benarkah nabi bertemu lutut dengan lutut dengan saidina Ali kerana mentalqin kan kalimah lailahaillallah?
Jawapan
Setakat penelitian terhadap hadis-hadis yang sahih, tidak ada dalil yang sahih yang menyatakan bahawa Rasulullah ﷺ bertemu lutut dengan lutut Ali bin Abi Talib untuk mentalqinkan zikir "Lā ilāha illallāh" secara khusus.
Ada beberapa perkara yang perlu dibezakan:
Duduk rapat lutut dengan lutut ketika belajar memang berlaku dalam majlis ilmu. Para sahabat duduk hampir dengan Nabi ﷺ untuk mendengar ajaran Baginda.
Namun, tidak ada riwayat sahih yang menyatakan perbuatan itu dilakukan khusus untuk talqin zikir "Lā ilāha illallāh" kepada Ali.
Yang sahih
Talqin kalimah tauhid yang sahih dalam sunnah ialah sabda Nabi ﷺ:
"Talqinkanlah orang yang hampir mati di kalangan kamu dengan 'Lā ilāha illallāh'."
(HR: Muslim dalam Sahih Muslim)
Maksudnya ialah, mengingatkan orang yang sedang nazak agar mengucap kan kalimah tauhid.
Dakwaan bahawa Nabi ﷺ mengajarkan zikir kepada Ali secara rahsia melalui kaedah "lutut bertemu lutut" sering dikemukakan dalam sebahagian amalan tarekat.
Namun, para ulama hadis tidak menemukan sanad yang sahih bagi dakwaan tersebut. Oleh itu, ia tidak boleh dinisbahkan kepada Rasulullah ﷺ sebagai sunnah.
Jika ada pihak yang mendakwa demikian, mintalah mereka mengemukakan riwayat lengkap berserta sanad dan penilaian ulama hadis. Tanpa dalil yang sahih, dakwaan itu tidak boleh dijadikan hujah dalam agama.
Asal-usul dakwaan ini serta penilaian ulama hadis terhadapnya.
Dakwaan bahawa Rasulullah ﷺ mengajarkan zikir "Lā ilāha illallāh" kepada Ali bin Abi Talib secara khusus dengan lutut bertemu lutut sering dijadikan sandaran oleh sebahagian tarekat untuk menyokong konsep talqin zikir daripada guru kepada murid.
Namun, apabila diteliti oleh para ulama hadis, terdapat beberapa perkara penting:
a) Tiada dalam kitab-kitab hadis sahih
Dakwaan ini tidak terdapat dalam Sahih al-Bukhari, Sahih Muslim, Sunan Abi Dawud, Jami' al-Tirmidhi, Sunan al-Nasa'i atau Sunan Ibn Majah dengan sanad yang sahih.
b) Tiada sanad yang boleh dijadikan hujah
Sebahagian buku tasawuf atau silsilah tarekat menyebut kisah tersebut, tetapi lazimnya tanpa sanad yang bersambung kepada Nabi ﷺ, atau sanadnya sangat lemah.
Dalam ilmu hadis, sesuatu amalan tidak boleh disandar kan kepada Nabi ﷺ tanpa riwayat yang sahih atau hasan.
c) Cara Nabi ﷺ mengajar zikir.
Nabi ﷺ mengajar para sahabat zikir secara terbuka.
Contohnya:
"Sebaik-baik zikir ialah 'Lā ilāha illallāh'."
Nabi ﷺ juga mengajar doa dan zikir kepada para sahabat secara langsung dalam majlis ilmu tanpa menunjukkan adanya upacara khas seperti talqin rahsia.
Pandangan ulama
Ramai ulama Ahli Sunnah menegaskan bahawa dakwaan talqin zikir secara khusus daripada Nabi ﷺ kepada Ali tidak mempunyai asas hadis yang sahih. Antaranya Ibn Taymiyyah dan Muhammad Nasiruddin al-Albani menekankan bahawa ibadah hendaklah dibina di atas dalil yang sahih daripada al-Quran dan sunnah.
Apa yang sahih?
Yang sahih ialah:
Nabi ﷺ memerintahkan umat Islam memperbanyakkan zikir kepada Allah.
Nabi ﷺ bersabda:
"Sebaik-baik zikir ialah 'Lā ilāha illallāh'."
Nabi ﷺ juga bersabda:
"Talqinkanlah orang yang hampir mati di kalangan kamu dengan 'Lā ilāha illallāh'."
(HR: Sahih Muslim.)
Kesimpulan
Kesimpulannya, kisah Nabi ﷺ bertemu lutut dengan Saidina Ali untuk mentalqinkan kalimah "Lā ilāha illallāh" tidak mempunyai dalil hadis yang sahih. Oleh itu, ia tidak boleh dianggap sebagai sunnah Nabi ﷺ atau dijadikan hujah bahawa talqin zikir secara bersilsilah adalah suatu amalan yang disyariatkan.
Fatwa beberapa ulama seperti Abd al-Aziz ibn Baz, Muhammad ibn Salih al-Uthaymin dan Salih al-Fawzan tentang amalan talqin zikir dalam tarekat.
Berikut ialah ringkasan pandangan beberapa ulama Ahli Sunnah mengenai talqin zikir dalam tarekat (iaitu guru mentalqinkan zikir kepada murid sebagai amalan khusus yang didakwa berasal daripada Nabi ﷺ):
1. Abd al-Aziz ibn Baz
Beliau menjelaskan bahawa:
Zikir adalah ibadah.
Semua ibadah mestilah berdasarkan dalil yang sahih daripada al-Quran dan sunnah.
Jika seseorang mendakwa Nabi ﷺ mengajarkan cara tertentu seperti talqin zikir
secara khusus, maka dia wajib membawa dalil yang sahih.
Jika tiada dalil, amalan tersebut tidak boleh dianggap sebagai sunnah.
Beliau sering mengingatkan sabda Nabi ﷺ:
"Sesiapa yang mengada-adakan dalam urusan (agama) kami ini sesuatu yang bukan daripadanya, maka ia tertolak." (HR: al-Bukhari dan Muslim )
2. Muhammad ibn Salih al-Uthaymin
Beliau menerangkan bahawa:
Mengajar orang berzikir adalah harus.
Namun menetapkan satu kaedah khas, seperti berjabat tangan, bertemu lutut, atau mewajibkan talqin daripada seorang syeikh sebagai syarat mendapat zikir, tidak mempunyai dalil daripada Nabi ﷺ.
3. Salih al-Fawzan
Beliau menjelaskan bahawa:
Zikir yang disyariatkan ialah zikir yang diajar oleh Nabi ﷺ.
Dakwaan bahawa zikir mesti diterima melalui silsilah daripada guru hingga kepada Nabi ﷺ tidak mempunyai asas yang sahih dalam sunnah.
Apa yang dilakukan oleh Nabi ﷺ?
Nabi ﷺ mengajar zikir secara terbuka kepada para sahabat.
Contohnya:
Baginda mengajar tasbih, tahmid, takbir dan tahlil.
Baginda mengajar doa pagi dan petang.
Baginda mengajar zikir selepas solat.
Tidak terdapat riwayat sahih bahawa Baginda mengkhusus kan talqin zikir kepada Ali bin Abi Talib melalui upacara khas atau sebagai syarat untuk mendapat amalan zikir.
Kesimpulan
Ulama-ulama tersebut tidak mengingkari berzikir kepada Allah, bahkan mereka sangat menganjurkannya. Yang mereka tegaskan ialah:
Zikir itu sunnah dan sangat dituntut.
Cara berzikir juga mesti berpandukan sunnah.
Dakwaan bahawa Nabi ﷺ mentalqinkan zikir kepada Saidina Ali dengan cara tertentu seperti "lutut bertemu lutut" tidak disokong oleh hadis yang sahih, maka ia tidak boleh dinisbahkan kepada Rasulullah ﷺ tanpa bukti.
Ini selaras dengan firman Allah:
"Pada diri Rasulullah itu terdapat contoh teladan yang baik bagi kamu."
( Surah Al-Ahzab : 21)
Oleh itu, dalam urusan ibadah, kita mengikuti apa yang benar-benar sabit daripada Nabi ﷺ, bukan sesuatu yang tidak mempunyai dalil yang sahih. Setiap amalan yang tak diajar oleh Rasulullah, maka ia sia- sia.
Semoga bermenafaat dan sila kongsikan dengan orang lain.
Kg. Delek
9/7/26
Ulasan
Catat Ulasan